Të flasësh përpara të tjerëve kur je i druajtur: forca e atyre që dëgjojnë më parë

Drini është inxhinier dhe ka dhjetë vjet që punon në të njëjtën kompani. Në takime flet pak, por kur flet, të tjerët e dëgjojnë. Të hënën shefi e ka lajmëruar: të enjten duhet t'i paraqesë projektin para njëzet vetëve. Që nga ajo orë, Drini nuk mendon për asgjë tjetër. Gjoksi i shtrëngohet sa herë e imagjinon sallën plot sy.

Nëse e njeh veten te Drini, ke një lajm të mirë: njerëzit e druajtur shpesh bëhen folës shumë të mirë, sepse kanë tashmë atë që u mungon të tjerëve. Duhet vetëm ta përdorësh në mënyrën e duhur.

Së pari, një ndarje që ndihmon

Të jesh i druajtur ose i mbyllur nuk do të thotë të kesh frikë nga njerëzit. Do të thotë që energjia të shterohet kur je mes shumë stimujve dhe rikthehet kur je vetëm. Frika nga skena është diçka tjetër, dhe e kanë edhe ata që duket se dalin lehtë përpara publikut. Kjo ndarje ka rëndësi, sepse zgjidhjet janë të ndryshme: për energjinë planifikon pushimin; për frikën stërvitesh me ekspozim të ngadaltë.

Tri forca që i ke tashmë

• Përgatitja. Nuk del në skenë duke shpresuar se do t'i vijnë fjalët. Ke prirje ta mendosh gjithçka paraprakisht, dhe kjo është pikërisht ajo që e mban një prezantim të qartë.
• Dëgjimi. Ke sy për dhomën: kush mbështet kokën në pëllëmbë, kush tund kokën. Kjo të lejon ta rregullosh ritmin në çast.
• Qetësia. Pauzat të frikësojnë më pak se të tjerët. Një pauzë e vogël pas një ideje të rëndësishme është një nga mjetet më të fuqishme të një folësi.

Përgatitja që punon për ty

Zgjidh një mesazh të vetëm

Para se të shkruash një rresht, plotëso këtë fjali: „Dua që pas njëzet minutash dëgjuesit të kuptojnë dhe të kujtojnë…“ Nëse nuk e mbyll dot në një fjali, ende nuk e di çfarë dëshiron të thuash. Mesazhi i vetëm është edhe ankora jote kur nervat të bëjnë të harrosh pjesën tjetër.

Shkruaj pika, jo tekst

Fjalimi i shkruar fjalë për fjalë të josh ta lexosh, dhe leximi të ndan nga njerëzit. Mjafton një fletë me pesë ose gjashtë fjalë kyçe që ta çojnë mendjen nga njëra ide te tjetra.

Provo me zë, në këmbë

Leximi në heshtje është planifikim; të folurit me zë është praktikë. Kaloje tri herë me zë të lartë, mundësisht në dhomën ku do të flasësh ose në një që i ngjan. Në provën e dytë, regjistro veten me telefon dhe dëgjoje vetëm njëherë. Mos e gjyko me ashpërsi; kërko dy gjëra që mund t'i ndryshosh, jo njëzet.

Gjysmë minuta e parë

Për njerëzit e druajtur, fillimi është pjesa më e rëndë. Mësoje hyrjen përmendësh, fjalë për fjalë, dhe vetëm atë. Mund të jetë një pyetje, një histori e shkurtër ose një fjali e fortë. Pas pesëmbëdhjetë sekondash, trupi kupton se nuk ka rrezik dhe ritmi vjen vetë.

Para se të ngrihesh, ul shpatullat, nxirr ajrin ngadalë dhe ndiej këmbët në dysheme. Dridhja e duarve është normale; mbaji ato në lëvizje të qetë, ose mbështete njërën në tavolinë.

Gjatë fjalës

1. Fol me një person njëherësh. Zgjidh një fytyrë miqësore, thuaj një mendim të plotë, pastaj kalo te tjetra. Në vend të një salle të madhe, ke një bisedë të vogël, që është ajo që di ta bësh më mirë.
2. Ngadalëso. Nervat e shpejtojnë zërin. Pauza prej dy sekondash pas një ideje të rëndësishme duket e gjatë për ty, por për dëgjuesin është kohë për ta përpunuar.
3. Zëvendëso „ee“ me heshtje. Heshtja nuk duket gabim; duket sikur po mendon.
4. Trego një histori. Një rast i shkurtër nga puna jote është më i lehtë për t'u kujtuar se një listë, dhe e bën të flasësh natyrshëm.
5. Nëse humbet fillin, shiko pikat dhe thuaj: „Po ktheheshim te…“ Askush nuk e di sa i planifikuar ishte rendi.

Pyetjet nga salla

Pyetjet i tmerrojnë shumë folës të druajtur, sepse nuk janë përgatitur për to. Por pyetja është thjesht një bisedë me një person. Përsërite pyetjen me fjalët e tua; kjo të jep dy sekonda për të menduar dhe e sqaron për të gjithë të tjerët. Nëse nuk e di përgjigjen, thuaj: „Këtë të dhënë nuk e kam tani, por do ta dërgoj sot.“ Është përgjigje e ndershme dhe e fuqishme.

Pas fjalës

Për një njeri të druajtur, rregulli është ky: planifiko pushimin. Pas prezantimit, mos nxito te takimi tjetër. Merr dhjetë minuta vetëm, një shëtitje të shkurtër ose një çaj në heshtje. Energjia nuk është dobësi; është burim që ka nevojë për rimbushje.

Pastaj bëj një shënim të shkurtër: çfarë shkoi mirë, çfarë do ta ndryshoja? Mos e lër mendjen të rikthejë gjatë natës çdo fjalë të gabuar. Një shënim e mbyll përvojën dhe e kthen në mësim.

Një shkallë praktike

Mos prit të flasësh para njëqind vetëve pa u stërvitur më parë. Ngjit shkallën:

• Fol një minutë në një mbledhje të vogël, pa u thënë të tjerëve se po stërvitesh.
• Paraqit një pikë të vogël para ekipit.
• Mbaj një prezantim të shkurtër për një grup të vogël miqsh ose kolegësh.
• Pastaj një takim më të madh.

Çdo hap e bën tjetrin më të lehtë. Nëse frika është shumë e fortë, mund të kërkosh ndihmë nga një specialist; nuk ke pse të turpërohesh.

Libra për të vazhduar

• Quiet nga Susan Cain: një libër për forcën e njerëzve të qetë dhe për mënyrën se si bota e mbivlerëson zërin e lartë.
• Presentation Zen nga Garr Reynolds: për prezantime të thjeshta, me pak tekst dhe me vëmendje te dëgjuesi.

Në Sofia mund të lexosh përmbledhjet e këtyre librave në pak minuta, përpara se të vendosësh nëse do ta lexosh të plotë.

Në fund, kujto Drinin e së enjtes. Nuk u bë dikush tjetër. Foli ngadalë, një person njëherësh, dhe njerëzit e dëgjuan.