Si e drejton ekipin: katër mënyra drejtimi dhe si të zgjedhësh mes tyre

Arta është bërë shefe e një ekipi me shtatë vetë. Javën e parë bën atë që i ka pëlqyer te shefi i mëparshëm: i mbledh të gjithë, e pyet secilin për mendimin dhe pret që ekipi të bjerë dakord. Në javën e dytë një klient e thërret urgjentisht dhe afati mbyllet pas dy ditësh. Ekipi vazhdon të diskutojë, ora ecën, dhe Arta kupton se një mënyrë e vetme nuk i del punës për të gjitha ditët.

Kjo i ndodh pothuajse çdo njeriu që fillon të drejtojë. Mënyra e drejtimit nuk është etiketë që ta ngjit dikush në ballë. Është mënyra se si vendos, si flet dhe si ua lë punën të tjerëve. Dhe për fat të mirë, mund të ndryshojë nga një situatë në tjetrën.

Katër mënyra që i njeh çdo ekip

Ka shumë ndarje të udhëheqjes në libra e në kurse. Këtu po i mbledhim në katër, sepse janë të mjaftueshme për të kuptuar ku qëndron secili prej nesh.

Drejtuesi që vendos vetë

Ai e ndan problemin, zgjedh zgjidhjen dhe tregon kush çfarë bën. Është mënyra më e shpejtë dhe ka vend kur ka zjarr: një sistem që ka rënë, një afat që po kalon, një ekip që nuk di nga t'ia mbajë. Rreziku është i dukshëm: kur vendos gjithmonë vetëm ti, njerëzit pushojnë së menduari dhe presin urdhra.

Drejtuesi që pyet

Ai e sjell ekipin te tavolina përpara se të vendosë. Ky stil nxjerr ide që ti vetë nuk do t'i kishe gjetur dhe i bën njerëzit të ndihen pjesë e punës. Por ka një çmim: kërkon kohë, dhe nëse nuk ka asnjë vendim në fund, takimi i radhës do të bëhet njësoj.

Drejtuesi që mëson

Ky drejtues e sheh çdo anëtar të ekipit si dikë që po rritet. Nuk i jep vetëm detyrën, por edhe pyetjen: „Si mendon se mund ta zgjidhësh?“ Funksionon mirë me njerëz që duan të përparojnë, por kërkon durim, dhe nuk është mënyra e duhur kur gjithçka digjet.

Drejtuesi që lë hapësirë

Ai vendos synimin dhe largohet nga rruga. Me profesionistë me përvojë është e shkëlqyer: askush nuk i do një mbikëqyrës mbi kokë kur e di punën më mirë se ai. Me dikë që sapo ka filluar, ky stil është njësoj sikur ta hedhësh në det pa e mësuar të notojë.

Asnjëra nuk është e mirë gjithmonë

Nëse i lexon përshkrimet, mund të të ketë ardhur ta zgjedhësh njërën dhe të mbetesh aty. Mos e bëj. Pyetja e mirë nuk është „cili stil jam unë?“, por „çfarë kërkon kjo situatë?“ Tri gjëra e përcaktojnë përgjigjen:

• Sa e ngutshme është puna. Kur koha mbaron, ekipi ka nevojë për një zë të qartë. Kur ke kohë, ke luksin të pyesësh e të mësosh.
• Sa e di punën personi përballë teje. Një i ri ka nevojë për udhëzim dhe shembull. Një njeri me përvojë ka nevojë për besim dhe për të mos e ndjekur kush nga pas.
• Sa kushton një gabim. Nëse një gabim mund të rregullohet nesër, lëri njerëzit të provojnë. Nëse nuk rregullohet dot, ndërhyr më shumë.

Merr për shembull Dritanin, që drejton një kuzhinë restoranti. Në mbrëmjen e së shtunës, kur dhoma është plot, ai flet shkurt dhe jep komanda. Të hënën në mëngjes ulet me kuzhinierin e ri e i tregon pse një salcë ndahet. Të mërkurën i lë ndihmësit të tij menynë e ditës. Është i njëjti njeri, por me tri mënyra drejtimi, dhe askush nuk e quan të paqëndrueshëm.

Si e zbulon mënyrën që të del vetvetiu

Secili ka një mënyrë të parazgjedhur, atë që del kur je i lodhur ose nën presion. Nëse e vëzhgon veten vetëm kur je i qetë, nuk mëson shumë. Provo këta tre hapa për një javë:

1. Shkruaj pesë vendime. Në fund të ditës shënoji në fletore: kush vendosi, sa njerëz u pyetën, sa zgjati.
2. Vër re si reagon kur dikush gabon. E ndreq vetë? E pyet çfarë ndodhi? E lë të gjejë rrugën e tij? Kjo tregon më shumë se çdo test.
3. Pyet dy njerëz që punojnë me ty. Pyetja është e thjeshtë: „Kur të duhet më shumë nga unë, dhe kur më pak?“ Përgjigjet shpesh të befasojnë.

Pas një jave do të shohësh një model. Mund të jesh dikush që vendos shpejt dhe i pyet të tjerët vonë, ose dikush që pyet gjithmonë dhe vonon vendimin. Të dyja janë pikënisje, jo diagnoza.

Tre gabime që përsëriten

• Ruan një stil sepse të ka sjellë promovimin. Ajo që të bëri të mirë si specialist mund të të dëmtojë si drejtues. Një njeri që ishte më i shpejti në punë mund të bëhet pengesë kur vendos të bëjë gjithçka vetë.
• Ndërron stil pa e thënë. Nëse sot pyet dhe nesër urdhëron, ekipi mendon se je i çrregullt. Thuaje: „Sot nuk kemi kohë për diskutim, kështu që po vendos unë. Të enjten e rishikojmë së bashku.“
• E trajton të gjithë njësoj. Drejtësia nuk do të thotë të njëjtën sjellje me të gjithë. Do të thotë që secili ta marrë atë që i duhet për të bërë mirë punën.

Një ushtrim i vogël për të hënën

Zgjidh një person nga ekipi (ose një projekt nëse ende nuk drejton njerëz) dhe pyet veten tri gjëra: sa e di punën, sa e dëshiron, sa e ngutshme është. Pastaj zgjidh mënyrën që i përshtatet kësaj përgjigjeje, jo asaj që të del më lehtë. Në fillim do të ndihesh pak i çuditshëm, njësoj si kur shkruan me dorën tjetër. Pas disa javësh, bëhet zakon.

Nëse do të thellohesh më shumë, përmbledhjet e librave për udhëheqjen në Sofia të japin shpejt idetë kryesore të disa autorëve, që pastaj të vendosësh cilin libër ta lexosh të plotë. Por ushtrimi më i mirë mbetet ai i së hënës: ta provosh ti vetë me njerëzit e tu.

Një drejtues i mirë nuk është ai që ka gjetur stilin e duhur. Është ai që e di se stili i tij është vetëm një nga katër mjetet në kuti, dhe se ndonjëherë duhet të marrë një tjetër.