Pse e shtyjmë punën që na shqetëson dhe si ta nisim që sot

Ke një email që nuk e ke dërguar prej një jave. Është i shkurtër, pesë rreshta, dhe ti e di saktësisht çfarë duhet të shkruash. Çdo mëngjes e hap, e shikon dhe e mbyll. Në vend të tij ke pastruar kuzhinën, ke përgjigjur dhjetë mesazhe të tjera dhe ke gjetur befas një interes të madh për të rregulluar dosjet në kompjuter.

Në këtë çast shumë njerëz thonë: „Jam përtac.“ Por përtacia nuk shpjegon pse po punon tërë ditën për të shmangur një email. Ajo që po ndodh është diçka tjetër, dhe kur e kupton, zgjidhjet bëhen më të thjeshta.

Nuk është çështje kohe, është çështje ndjenje

Kur shtyn një punë, nuk po shmang vetë punën. Po shmang një ndjesi që e shoqëron: frikën se nuk do të dalë mirë, mërzinë e një detyre pa fund, paqartësinë e asaj se nga duhet nisur, ose sikletin se mund të të gjykojnë. Mendja nuk i do ndjesitë e pakëndshme dhe të jep një rrugëdalje të menjëhershme: bëj diçka tjetër, tani.

Lehtësimi është i vërtetë, por zgjat shkurt. Pas tij vjen faji, dhe pastaj edhe më shumë ngarkesë, sepse afati po afrohet. Kështu ndërtohet një rreth: shmangie, lehtësim, faj, stres, shmangie e re.

Pyet çfarë po shmang

Hapi i parë nuk është të detyrosh veten, por të pyesësh me kuriozitet: çfarë ndjej kur mendoj për këtë punë? Ndoshta përgjigja është një nga këto:

• Frikë nga dështimi. „Nëse e bëj dhe nuk del mirë, do të shihet.“ Pa e nisur, të paktën mund të thuash se nuk u përpoqe.
• Paqartësi. Detyra është shumë e madhe ose e turbullt dhe nuk dihet cili është hapi i parë.
• Mërzi. Puna është e thjeshtë por e lodhshme, dhe truri kërkon diçka më interesante.
• Presion për përsosmëri. Nëse nuk mund ta bësh shkëlqyeshëm, nuk e fillon fare.

Emri i ndjesisë të tregon edhe çfarë të ndihmon. Paqartësia zgjidhet me një plan të vogël, frika me lejen për të bërë një version të parë të keq, mërzia me një ritëm ose një shpërblim të vogël.

Bëje hapin e parë gati qesharak

Mos shkruaj në listë „Përgatit raportin“. Kjo nuk është detyrë, është një mal. Shkruaj „Hap dokumentin dhe vër titullin“. Ose „Shkruaj tri fjalitë e para, edhe nëse janë të këqija“. Hapi duhet të jetë aq i vogël sa të të duket qesharak të mos e bësh.

Truku i dytë është dy minutat. Thuaj me vete: „Do të punoj vetëm dy minuta.“ Shumicën e herëve, kur fillon, vazhdon. Fillimi është pjesa më e vështirë, dhe pas tij përpjekja zvogëlohet.

Hiq pengesat nga rruga

Disa herë nuk është vullneti ai që mungon, por ambienti që të tërheq në anën tjetër. Në vend që të luftosh çdo çast me telefonin, largoje:

• Lëre telefonin në një dhomë tjetër për gjysmë ore.
• Mbyll skedat që nuk lidhen me punën, para se të nisësh.
• Përgatit gjithçka që të duhet një natë më parë: dokumentin e hapur, fletoren, çajin.
• Vendos një orë të caktuar për punën e vështirë, jo kur të vijë ndjesia.

Sa më pak vendime të kesh për të marrë në çastin e fillimit, aq më pak mundësi ka që të ndalesh.

Tri fjali që i themi vetes dhe nuk janë të vërteta

Shtyrja ushqehet nga disa mendime që tingëllojnë të arsyeshme, por që nuk e mbajnë peshën.

• „Do ta bëj kur të kem më shumë energji.“ Energjia rrallë vjen para punës. Më shpesh vjen pasi e ke nisur dhe sheh se ecën.
• „Punoj më mirë nën presion.“ Disa njerëz e ndiejnë këtë, por zakonisht ajo që quhet punë nën presion është punë e nxituar, ku nuk mbetet kohë për ta rishikuar apo për të kërkuar ndihmë.
• „Duhet të jem i qetë para se të filloj.“ Qetësia shpesh vjen pas fillimit. Nëse pret ndjesinë e duhur, mund të presësh pafund.

Herën tjetër që e dëgjon veten duke thënë një nga këto, ndalu një çast dhe pyet: është kjo arsye apo justifikim? Nuk ka nevojë ta kundërshtosh me forcë. Mjafton ta vësh re.

Si ta mbash ritmin gjatë ditës

Pasi e nise punën, mbaje atë me ritëm të shkurtër. Pesëmbëdhjetë ose njëzet e pesë minuta punë të përqendruar, pastaj një pushim i vërtetë, pa ekran: ngrihu, shko te dritarja, pi një gotë ujë. Pushimi i planifikuar është më i mirë se ai që e merr kur je i lodhur dhe fillon të lëvizësh nga një skedë në tjetrën. Në fund të seancës, shkruaj një rresht se ku ke ngecur, që nesër të nisësh pa menduar.

Një shembull i vogël

Merr Armandin, që duhet të dorëzojë një projekt në fund të muajit. Çdo mbrëmje thotë se nesër do ta nisë, dhe çdo ditë gjen diçka më urgjente. Një ditë ndalet e pyet veten çfarë po shmang. Kupton se nuk di nga të fillojë. Atëherë bën një listë me katër hapa të vegjël dhe e nis me më të lehtin: gjen skedarin e vitit të kaluar. Pas dyzet minutash ka kryer tri nga katër hapat, pa ndonjë përpjekje heroike.

Gjithçka që ndryshoi ishte se detyra e madhe u kthye në një sërë gjërash që mund të bëheshin sot.

Mos e dëno veten

Kur e shtyn një punë dhe pastaj e qorton veten rëndë, ndjen më shumë stres, dhe stresi të shtyn të shmangësh edhe më shumë. Kjo është një kurth. Prano që ndodhi, përpiqu të kuptosh pse dhe fillo përsëri nga hapi më i vogël. Një ditë e humbur nuk është karakter i prishur.

Nëse të pëlqen të kuptosh më thellë mënyrën si funksionon kjo, në Sofia gjen përmbledhje librash mbi zakonet dhe organizimin e kohës, ku mund t'i lexosh idetë kryesore në pak minuta.

Një plan i shkurtër për sot

1. Zgjidh punën që e shtyn më shumë.
2. Shkruaj me një fjali çfarë ndjen kur mendon për të.
3. Përcakto hapin më të vogël të mundshëm dhe bëje për dy minuta.
4. Largo çdo gjë që të shpërqendron.
5. Në fund, vër re që e nise. Kjo ia vlen më shumë se plani i përsosur.