Një orar për mësimet që fëmija e përdor vërtet: ndërtoje bashkë me të të dielën në mbrëmje

Një të diel në mbrëmje, Drita ulet me të birin, Arbenin, dhe i thotë: „Sot do ta bëjmë ne orarin e javës.“ Në fillim ai ngre supet. Por kur kupton se mund të vendosë vetë kur e bën matematikën dhe kur lexon, fillon të interesohet. Gjysmë ore më vonë, në murin e kuzhinës varet një letër me kuti ngjyrash, e mbushur me shkrimin e tij.

Ky është ndryshimi mes një orari që zgjat dhe një që harrohet pas tri ditësh: i pari nuk i vjen fëmijës nga lart. Më poshtë gjen hapat për ta ndërtuar të tillë.

Së pari, shih ditën ashtu siç është

Shumica e orareve dështojnë sepse janë bërë për një nxënës të imagjinuar, jo për fëmijën që jeton në shtëpinë tënde. Para se të vizatosh një tabelë, vëzhgo një javë të plotë pa ndryshuar asgjë. Shëno tri gjëra:

• kur kthehet nga shkolla dhe sa i lodhur duket;
• në cilën orë është më i qetë dhe më i gatshëm të ulet;
• çfarë aktivitetesh ka jashtë shkollës: sport, kurse, vizita te gjyshërit.

Disa fëmijë janë më të mprehtë menjëherë pas një pushimi të shkurtër dhe një mezeje. Të tjerët kanë nevojë për një orë të plotë lojë para se të ulen. Nuk ka një orë të artë për të gjithë. Ka një orë që i përshtatet atij.

Pastaj ulu me të dhe ndërtojeni bashkë

Ky është hapi më i rëndësishëm. Një fëmijë që ka zgjedhur vetë radhën e punëve e ndien orarin si të tijin. Një fëmijë që e ka marrë të gatshëm e ndien si detyrim që duhet ta durojë.

Si ta bësh pa kaos:

1. Shkruaj me të gjithçka që duhet bërë në javë: detyrat, leximin, përsëritjen para provimeve.
2. Pyete: „Cilën do ta bësh së pari, kur ke më shumë forcë?“ Zakonisht ata e dinë më mirë se sa mendojmë.
3. Lëri të zgjedhë një gjë të vogël, për shembull ngjyrat ose rendin e lëndëve. Zgjedhjet e vogla i japin ndjenjën e kontrollit.
4. Vendos ti vetëm kufijtë që nuk ndryshojnë: mbarimi në një orë të caktuar, ekranet të fikura gjatë mësimit.

Blloqe të shkurtra, jo orë të gjata

Vëmendja e një fëmije nuk është e pafund dhe kjo është krejt normale. Për të vegjlit, dhjetë deri në pesëmbëdhjetë minuta punë të vazhdueshme janë shpesh mjaft. Për adoleshentët mund të jetë gjysmë ore ose pak më shumë. Pas çdo blloku, një pushim i vërtetë: ujë, një ulje në oborr, disa kërcime. Jo telefoni, sepse ai nuk e pushon mendjen, e nxit më shumë.

Fillo me lëndën më të vështirë ose me atë që e frikëson më shumë, kur ka forca. Lënda e lehtë i lihet fundit, si shpërblim i qetë.

Kohë leximi që nuk është detyrë

Vendos në orar një kuti të veçantë për lexim që nuk lidhet me shkollën. Qoftë dhjetë minuta, qoftë më shumë. Nëse leximi bëhet vetëm pjesë e detyrave, fëmija e lidh me ngarkesën. Nëse është gjë që ai e zgjedh, kthehet në kënaqësi. Le të zgjedhë vetë çfarë lexon: një roman, një libër me kafshë, një libër me figura.

Nëse nuk di nga t’ia fillosh, në Sofia ka një hapësirë të veçantë me libra për fëmijë, ku përmbledhjet janë të përshtatura për ta dhe mund t’i lexosh bashkë me të ose t’i dëgjoni me zë. Kështu leximi mbetet kohë e përbashkët, jo ushtrim.

Çfarë të bësh kur fëmija thotë „nuk po e bëj“

Herët a vonë do ta dëgjosh. Mos hyr menjëherë në kundërshtim. Pyete me qetësi: „Çfarë po të duket më e vështirë tani?“ Shpesh përgjigjja nuk është përtesë, por një lëndë që nuk e kupton, një shqetësim nga shkolla ose thjesht lodhje. Ndihmoje të bëjë vetëm hapin e parë, për shembull të hapë fletoren dhe të shkruajë një rresht. Kur fillimi është i vogël, pjesa tjetër shkon më lehtë.

Bëje orarin të dukshëm

Një orar që qëndron në një skedar të kompjuterit nuk ekziston. Vari aty ku fëmija e sheh çdo ditë, në kuzhinë ose mbi tavolinën e tij. Përdor ngjyra dhe, për fëmijët e vegjël, vizatime në vend të fjalëve. Le ta shënojë vetë çdo gjë që ka mbaruar me një shenjë ose me një ngjitëse. Ky veprim i vogël, i parë nga fëmija, vlen më shumë se çdo përkujtim që i bën ti.

Planifiko ditët që prishen

Do të vijë një mbrëmje kur fëmija është i lodhur, ke pasur një ditë të keqe dhe orari bie. Mos e ktheje këtë në dështim. Përgatite paraprakisht një version të shkurtër, që e quani, për shembull, „plani i vogël“: vetëm detyra e domosdoshme dhe pesëmbëdhjetë minuta lexim. Kur ditët shkojnë keq, kalo te ai pa debat. Në këtë mënyrë rutina ruhet edhe kur ritmi ngadalësohet.

Po ashtu, lër një ditë pa detyra shtesë. Një ditë në javë pa orar është një ditë ku të gjithë marrin frymë.

Rishikoje çdo të diel

Pas një jave, ulu pesë minuta me fëmijën dhe pyeti: çfarë funksionoi? Çfarë ishte shumë e vështirë? Çfarë dëshiron të ndryshojë? Një orar nuk është ligj. Është një marrëveshje që përmirësohet. Nëse blloku i orës tetë të mbrëmjes nuk funksionon, e zhvendos. Nëse vendi i punës është shumë i zhurmshëm, e ndryshon. Fëmija mëson dy gjëra në të njëjtën kohë: organizimin dhe faktin që zëri i tij merret parasysh.

Çfarë të shmangësh

• Të mos e mbushësh çdo orë të lirë. Fëmija ka nevojë për lojë dhe për mërzi, sepse prej tyre lind imagjinata.
• Të mos e krahasosh me vëllain, shoqen ose fëmijën e fqinjit.
• Të mos e përdorësh orarin si kërcënim: „po s’e bëre, nuk del“.
• Të mos presësh që gjithçka të shkojë mirë që javën e parë.

Prindi që e mban orarin me durim, e ndryshon kur duhet dhe e lë fëmijën të ketë zërin e vet, i jep atij më shumë se kohë mësimi. I jep një mënyrë për të organizuar jetën e tij, dhe kjo vlen shumë përtej klasës.