Një fjali e vogël, një natë pa gjumë: si t’i lësh pas gjërat që të prishin qetësinë

Arta e ka mbyllur ditën mirë. Darka është gati, fëmijët flenë, shtëpia është e qetë. Por sapo shtrihet, i kthehet në mendje një fjali që kolegu i tha në mbledhje, me një ton që nuk i pëlqeu. Dhjetë minuta më vonë ajo po i përgjigjet në mendje, me fjalët e duhura që nuk i gjeti atëherë. Në mëngjes ngrihet e lodhur dhe e zemëruar me një njeri që as nuk e ka vënë re se e ka prekur.

Ka shumë gjasa që e njeh këtë ndjenjë. Gjërat e mëdha shpesh i përballojmë me më shumë dinjitet se të voglat. Më poshtë shohim pse ndodh kjo dhe çfarë mund të bësh që mendja të mos kthehet gjithë kohës në të njëjtin vend.

Pse mendja kapet pikërisht te gjërat e vogla

Një ngjarje e madhe të detyron të veprosh: telefonon, vendos, pret një rezultat. Një fjalë e prerë ose një mesazh pa përgjigje nuk kërkon asgjë prej teje, prandaj mbetet e hapur. Mendja e trajton si punë të papërfunduar dhe e merr përsëri e përsëri, sikur një herë tjetër do ta mbyllë.

Ka edhe një arsye tjetër. Gjërat e vogla na prekin aty ku jemi më të ndjeshëm: te dëshira për t’u respektuar, për të pasur të drejtë, për të dalë mirë para të tjerëve. Kur dikush e shtyp pak atë pikë, reagimi del më i madh se vetë ngjarja.

Së pari pyet: a ka diçka për të bërë?

Të lëshosh nuk do të thotë të bësh sikur nuk ka ndodhur asgjë. Para se të mundohesh ta harrosh, bëj një pyetje të thjeshtë: a kërkon kjo një veprim nga unë?

• Nëse po, bëj veprimin e vogël që të takon. Ia thua kolegut me qetësi se toni i tij të erdhi rëndë. Shkruan mesazhin që e ke shtyrë. Shpesh pas kësaj mendimi ikën vetë.
• Nëse jo, sepse ngjarja ka kaluar dhe nuk ndryshon dot, atëherë lëshimi është vetë veprimi. Detyra është e jotja, jo e tjetrit.

Vetëm kjo ndarje e lehtëson barrën. Shumë nga gjërat që na bezdisin nuk kanë asnjë veprim të dobishëm pas tyre, dhe mendja vazhdon t’i kërkojë një të tillë.

Nxirre nga koka dhe shkruaje

Një mendim që sillet në rreth duket më i madh se ç’është. Kur e shkruan, ai fiton formë: ka fillim dhe fund. Merr një copë letër dhe shkruaj tri rreshta:

1. Çfarë ndodhi, pa mbiemra? Vetëm faktin, ashtu siç do ta regjistronte një kamerë.
2. Çfarë ndjeva? Një ose dy fjalë: „u ofendova“, „u ndjeva i vogël“.
3. Çfarë historie i kam shtuar vetë? Zakonisht aty fshihet pjesa më e rëndë: „më nënvlerësoi“, „më bën gjithmonë kështu“.

Kur e sheh faktin të ndarë nga interpretimi, kupton shpesh se po zemërohesh më shumë me historinë që ke ndërtuar sesa me atë që ndodhi. Dhe një histori mund ta ndryshosh.

Kërko një shpjegim tjetër për sjelljen e tjetrit

Pyetja e dobishme nuk është „kishte ai të drejtë?“, por „çfarë tjetër mund të ketë qenë?“. Kolegu i Artës mund të ketë qenë i lodhur, i ngutur, ose mund të flasë ashtu me të gjithë. Ajo nuk e di, dhe pikërisht kjo është çështja: mendja e saj ka zgjedhur shpjegimin më të keq pa pasur prova.

Kjo nuk do të thotë t’i justifikosh të gjitha sjelljet. Do të thotë të mos paguash me gjumin tënd për një supozim.

Lëvize trupin, pastaj mendjen

Mendimet e ngatërruara rrallë zgjidhen duke qëndruar ulur. Dil për një shëtitje të shkurtër, laj enët me ujë të ngrohtë, hap dritaren dhe merr frymë thellë disa herë. Kur trupi qetësohet, mendja e merr si shenjë se rreziku ka kaluar. Pastaj kthehu te diçka që kërkon vëmendjen tënde, qoftë edhe një libër.

Nëse mbrëmjet të mbushen me rimendime, vendosi një orar. Jepi vetes dhjetë minuta para darkës për të menduar qëllimisht për atë që të vret. Kur mendimi të vijë natën, thuaji: „ke orën tënde nesër para darke“. Duket e çuditshme, por mendja i respekton rregullat kur janë të qarta.

Një fjali për ditët kur nuk të mbetet fuqi

Ka raste kur asnjë teknikë nuk funksionon dhe mendimi kthehet prapë. Atëherë mos u përpiq ta ndalosh. Thuaj me vete: „po, kjo më ka lënduar, dhe po e lë të rrijë aty pa e ushqyer“. Nuk është dorëzim. Një mendim që nuk e ushqen me luftë humbet forcën më shpejt.

Ndihmon edhe butësia ndaj vetes. Po të ishte një mik në vendin tënd, nuk do t’i thoshe „sa budalla që ke qenë“. Të njëjtën mirësi meriton edhe ti.

Kur një gjë e vogël përsëritet

Disa shqetësime nuk janë të vogla, thjesht janë të pathëna. Nëse një mik vonohet çdo herë ose një i afërm të bën vërejtje para të tjerëve, nuk ka të bëjë me një rast. Thuaja një herë, qetë dhe pa akuza: „kur ndodh kjo, ndihem keq, dhe do të më ndihmonte nëse ndryshonte“. Kështu vendos një kufi të shëndetshëm, dhe për pjesën tjetër e ke më të lehtë ta lëshosh.

Kur ndihma duhet të vijë nga jashtë

Nëse mendimet e përsëritura të ndjekin çdo ditë, të heqin gjumin për javë me radhë ose lidhen me një ngjarje që të ka lënduar thellë, nuk je i dobët që nuk e lëshon dot. Atëherë ka kuptim të flasësh me një psikolog. Një specialist të ndihmon të kuptosh pse mendja kapet aq fort dhe çfarë e mban peng.

Ndërkohë leximi mund të të bëjë shoqëri. Disa libra për vëmendjen e plotë dhe për mirësinë ndaj vetes e thonë me kujdes atë që po përpiqesh ta ndjesh vetë. Në Sofia gjen përmbledhje të shkurtra të librave të tillë, në shqip, që mund t’i lexosh disa minuta para gjumit në vend që t’i japësh mendjes një rrotullim të tretë të së njëjtës bisedë.

Një ushtrim për sonte

Zgjidh një gjë të vogël që të mundon tani. Shkruaj tri rreshtat si më sipër dhe pyet veten: ka diçka për të bërë? Nëse po, cakto kohën për nesër në mëngjes. Nëse jo, thuaj me zë të ulët: „kjo ka ndodhur dhe e lë këtu“. Pastaj fiki dritën. Nuk do të të dalë krejt herën e parë, por çdo natë që e provon, mendja mëson të kthehet më pak.