Kur mendimi të kthehet në rrotullim: si të dalësh nga rrethi i të menduarit pa fund

Është ora dy e natës dhe Ermira e ka rikthyer sërish në mendje bisedën me shefin. Çfarë tha ai? Çfarë duhej të thoshte ajo? Po sikur ta kishte kuptuar ndryshe? Pas një ore, ajo nuk ka asnjë përgjigje të re, vetëm një shqetësim më të madh dhe një gjumë që iku.

Këtë e njohin shumë njerëz. Nuk është dobësi dhe nuk është mungesë inteligjence; shpesh ndodh pikërisht te njerëzit që mendojnë me kujdes. Por ka një kufi ku mendimi nuk të shërben më dhe fillon të punojë kundër teje. Ja si ta dallosh atë kufi dhe si të dalësh nga rrethi.

Të menduarit që ndihmon dhe ai që rrotullohet

Të menduarit e mirë ka një drejtim. Pyet: çfarë mund të bëj? Çfarë më duhet të di? Sa kohë kam? Dhe përfundon me diçka konkrete: një vendim, një listë, një bisedë që do ta bësh nesër.

Rrotullimi ka një formë tjetër. Pyetjet fillojnë me „pse“ dhe „sikur“, dhe asnjëra nuk ka përgjigje që mund ta verifikosh sonte: pse e tha ashtu, sikur të kisha thënë tjetër gjë, çfarë do të mendojnë ata. Ndihesh sikur po punon, por asgjë nuk lëviz.

Një shenjë e mirë për ta dalluar: në fund të dhjetë minutave, pyet veten: a kam një hap të ri, apo vetëm një ndjesi më të rëndë? Nëse është e dyta, je në rrotullim.

Hapi i parë: thuaji vetes ku je

Nuk të duhet të luftosh mendimet. Kur përpiqesh të mos mendosh për diçka, ajo vjen më fort. Më e dobishme është të vërejësh me qetësi: „Po rrotullohem përsëri.“ Fjalia e thjeshtë krijon një hapësirë të vogël midis teje dhe mendimit. Ti nuk je mendimi; ti je ai që po e vëzhgon.

Disa njerëz i japin rrotullimit një emër, si një mysafir të përsëritur: „Ja, erdhi përsëri biseda e shefit.“ Duket qesharake, por e zbut peshën e saj.

Shkruaje, që të dalë nga koka

Një mendim që rri në kokë duket i madh dhe i turbullt. Kur e shkruan në letër, bëhet i kufizuar: ka fillim, ka fund, ka disa fjali. Merr një fletë dhe shkruaj çdo gjë që të shqetëson, pa e rregulluar. Pastaj ndaji në dy shtylla: çfarë mund ta ndryshoj dhe çfarë nuk mund.

Për të parën, shkruaj një hap të vogël, me një datë. Për të dytën, shkruaj thjesht „nuk varet nga unë“ dhe mbylle fletën. Kjo nuk e zgjidh gjithçka, por i jep mendjes një vend ku ta lërë atë që ka mbajtur.

Jep shqetësimit një orar

Duket e çuditshme, por funksionon për shumë njerëz: ndaj çdo ditë njëzet minuta për të menduar për brengat. Nëse një shqetësim vjen në mes të punës, thuaji: „Do të të takoj në gjashtë.“ Dhe e shënon në një cep letre që të mos harrohet.

Çfarë ndodh zakonisht? Në orën e caktuar, disa nga brengat nuk duken më aq të rëndësishme. Të tjerat i zgjidh më qetë, sepse nuk po lufton me to në mes të një takimi apo një darke.

Vendos një afat për vendimin

Shumë rrotullime lindin nga një vendim i pamarrë. Të ndryshosh punë apo jo, t'i shkruash dikujt apo jo, të blesh apo jo. Sa më gjatë të mendosh, aq më shumë opsione shfaqen dhe aq më e vështirë bëhet zgjedhja.

Vendos një datë: „Deri të dielën do të vendos.“ Deri atëherë, mblidh vetëm informacionin që të duhet. Pastaj zgjidh opsionin që është mjaftueshëm i mirë, jo atë që është i përsosur. Shumica e vendimeve nuk janë të pakthyeshme, dhe një vendim mjaftueshëm i mirë, i marrë sot, vlen më shumë se vendimi i përsosur që nuk merret kurrë.

Lëvize trupin, ndërroje vendin

Mendimi i përsëritur ushqehet nga qëndrimi pa lëvizje. Një shëtitje e shpejtë, larja e enëve, një dush, shkuarja te dyqani: çdo gjë që të përfshin shqisat dhe duart i heq mendjes pjesën më të madhe të karburantit. Kur lëviz, vëmendja ka diçka tjetër për të bërë.

Vlen edhe kur je në shtrat dhe nuk të zë gjumi. Pas njëzet minutash rrotullim, ngrihu, shko në një dhomë tjetër, bëj diçka të qetë me dritë të dobët, dhe kthehu kur të ndiesh përgjumje. Shtrati le të mbetet vendi i gjumit, jo i shqetësimit.

Fol me dikë, por me një pyetje të qartë

Brenga e thënë me zë të lartë zakonisht tkurret. Por kujdes: nëse e tregon dhjetë herë të njëjtën histori me të njëjtat fjalë, nuk po e zgjidh, po e stërvit. Kur flet me një mik, thuaji çfarë po kërkon: „Dua vetëm të më dëgjosh“ ose „Dua mendimin tënd për një gjë të vetme.“

Butësi me veten

Shumë rrotullime fshehin një kritik të brendshëm: „Ti gjithmonë i prish gjërat.“ Pyet veten si do t'i flisje një shoku që e ka të njëjtin problem. Rrallë do ta ofendoje. Pse atëherë ta bësh këtë me veten?

Për këtë temë ka libra që ia vlen t'i njohësh. Në Sofia mund të gjesh përmbledhje librash për psikologjinë e përditshme dhe zakonet e mendjes, në shqip, që i lexon në pak minuta dhe të japin një ide praktike për mbrëmjen e sotme.

Kur nuk mjafton vetëm teknika

Nëse rrotullimi të ndjek çdo ditë për javë të tëra, të prish gjumin, punën ose marrëdhëniet, mos e mbaj vetëm për vete. Një specialist i shëndetit mendor mund të të ndihmojë të gjesh shkakun, jo vetëm të lehtësosh pasojat. Kërkimi i ndihmës nuk është dorëzim; është një hap praktik.

Të mendosh shumë nuk është problem. Problemi është kur mendja nuk ka më dalje. Dhe dalja, shumicën e herëve, është më e afërt se sa duket: një hap i vogël, një fletë, një shëtitje.