Skip to main content
Psikologji5 min read
Back to Blog

Kur emocionet të pushtojnë: gjashtë gjëra që mund t'i bësh brenda pesë minutave

Nuk mund t'i ndalosh emocionet të vijnë, por mund të ndikosh sa do të zgjasin dhe çfarë do të bësh me to. Teknika të thjeshta për çastin kur të duket se po të merr era.

Lirika është në mes të një mbledhjeje kur kolegu i thotë me ton përbuzës se raporti i saj është i paplotë. Fytyra i ndizet, zemra rrah fort dhe fjalët që i vijnë në gjuhë nuk janë ato që do t'i thoshte një ditë më parë. Kjo nuk është dobësi. Është trupi që e merr një fyerje si rrezik dhe përgatitet të mbrohet.

Mirëpo ajo që ndodh në pesë minutat e ardhshme vendos nëse do t'i duhet ta marrë mbrapsht atë që tha. Të mësosh ta qetësosh veten në atë çast është një aftësi, dhe si çdo aftësi, stërvitet.

Së pari, kupto çfarë po ndodh

Kur një emocion i fortë të kap, pjesa e trurit që gjykon rrëshqet pak mënjanë dhe pjesa që reagon merr drejtimin. Prandaj në ato çaste mendon keq dhe flet shpejt. Nuk është çështje karakteri; është mënyra si funksionon trupi nën tension.

Kjo ka një rëndësi praktike: nuk ka kuptim të përpiqesh të vendosësh me mendje të qetë kur nuk e ke ende. Së pari e qetëson trupin, pastaj mendon. Teknikat më poshtë funksionojnë pikërisht në këtë renditje.

Kap shenjat e para

Emocioni nuk vjen kurrë plotësisht befas. Para tij, trupi jep sinjale: nofulla që shtrëngohet, supet që ngrihen, zëri që bëhet më i lartë, ndjesia e nxehtë në fytyrë. Sa më herët t'i vësh re, aq më e lehtë është ta qetësosh. Shumë njerëz i vënë re vetëm kur kanë thënë tashmë atë që nuk duhej. Prandaj, në ditët e para të stërvitjes, mjafton të pyesësh veten disa herë në ditë: „si e kam trupin tani?“

Gjashtë gjëra që funksionojnë në çast

1. Nxirre ajrin më gjatë se sa e thith

Merr frymë thellë nga hunda dhe nxirre ngadalë nga goja, më gjatë se thithja. Përsërite pesë herë. Nxjerrja e gjatë i thotë trupit se rreziku ka kaluar, dhe rrahjet fillojnë të ulen. Është mënyra më e shpejtë dhe askush nuk e vë re.

2. Quaje emocionin me emër

Thuaje me vete: „po ndiej zemërim“ ose „po ndiej turp“. Kjo duket e thjeshtë, por vetëm duke e emërtuar, e largon pak nga vetja. Nga „jam i tërbuar“ kalon në „po ndiej zemërim“, dhe e dyta të lë vend të bësh diçka.

3. Largohu për disa minuta

Nëse mundesh, dil nga dhoma. Shko të pish ujë, të lash duart, të dalësh në ballkon. Një ndërprerje e shkurtër e ndan impulsin nga veprimi. Mund të thuash thjesht „më duhet një minutë“. Nuk ka pse ta shpjegosh më shumë.

4. Kthehu te çasti: shih, dëgjo, prek

Kur mendja vrapon, kthe vëmendjen te ajo që është këtu. Shih pesë gjëra rreth teje, dëgjo katër tinguj, prek tri sende me dorë. Pas pak, mendja ndalon së vrapuari pas skenarëve të frikshëm dhe kthehet në dhomë.

5. Lëvize trupin

Emocionet e forta mbledhin energji në muskuj. Ec shpejt për pesë minuta, ngjit shkallët, shtrëngo grushtet dhe lëshoji ngadalë. Nuk është fjala për sport; është për t'i dhënë trupit një rrugë ku ta shpenzojë tensionin.

6. Pyet veten: sa do të më duket e rëndësishme pas një jave?

Kjo pyetje nuk e fshin emocionin, por e vendos në shkallë. Disa gjëra do të jenë ende të rëndësishme pas një jave, shumë të tjera jo. Të ndihmon të shohësh nëse ia vlen të reagosh tani.

Mos prit që të funksionojë herën e parë. Ndonjëherë emocioni është aq i fortë sa teknika e vetme që arrin të bësh është të heshtësh dhe të largohesh. Edhe kjo është fitore. Me kalimin e javëve, ato që sot të duken të pamundura do të të vijnë më natyrshëm.

Ato që duken se ndihmojnë, por nuk ndihmojnë

  • Të shtypësh emocionin. Kur bën sikur nuk ndodh asgjë, ai mbetet brenda dhe del më vonë, shpesh në një moment më të keq.
  • Të mendosh gjithë natën atë që ndodhi. Duket si analizë, por zakonisht është rrotullim në të njëjtin rreth.
  • Të dërgosh mesazhin menjëherë. Çdo mesazh që e shkruan në çastin e nxehtë, shkruaje, por mos e dërgo deri nesër.

Çfarë mund të bësh gjatë ditëve të qeta

Teknikat e çastit funksionojnë më mirë kur i ke provuar më parë, pa presion. Disa zakone ndihmojnë që emocionet të mos ta marrin kontrollin aq lehtë:

  • Gjumë të mjaftueshëm. Një njeri i pagjumë nxehet më shpejt dhe qetësohet më ngadalë.
  • Dy minuta frymëmarrje të ndërgjegjshme në ditë. Në mëngjes, para se të hapësh telefonin. Kur e ke provuar kur je mirë, e gjen më lehtë kur je keq.
  • Një fletore ku shkruan çfarë të shqetësoi. Pas disa javësh shikon se cilat situata kthehen dhe mund të përgatitesh për to.
  • Një njeri me të cilin flet. Kur një emocion ndahet me dikë që të dëgjon, humb një pjesë të forcës.

Kur nuk mjafton vetëm kjo

Të gjitha këto teknika janë për emocionet e zakonshme të jetës. Nëse zemërimi, frika ose trishtimi të shoqërojnë për javë të tëra, të pengojnë punën ose marrëdhëniet, ose të bëjnë të mendosh se nuk ia del më, nuk është çështje vullneti. Flit me një psikolog ose me mjekun tënd. Të kërkosh ndihmë është një formë force, jo dobësie.

Një minutë mjafton për të ndryshuar rrjedhën

Nuk ke nevojë të bëhesh dikush që nuk nxehet kurrë. Mjafton të krijosh një hapësirë të vogël midis asaj që ndjen dhe asaj që bën. Për Lirikën, kjo hapësirë ishte një frymëmarrje e gjatë dhe një „më jepni pak kohë, do ta shoh raportin përsëri“. Mbledhja vazhdoi dhe marrëdhënia me kolegun nuk u prish.

Nëse të pëlqen ta thellosh këtë temë, në Sofia ka përmbledhje librash psikologjie që e shpjegojnë në pak minuta pse reagojmë ashtu si reagojmë. Por fillo me atë që mund ta bësh sot: herën tjetër që të ngrihet gjaku, nxirre ajrin ngadalë dhe numëro deri në pesë.

From the team

Sofia